ميباشند و امثال آن . . . در اين صورت مراد از قلب چيست ؟ آيا همان غدّهء صنوبرى شكل است كه در سينه قرار دارد و دستگاه تلمبه خون است و در اثر انقباض و انبساطش از طرفى خون را بهمهء بدن مىرساند و از طرف ديگر آن را تحويل ميگيرد ؟ آيا ظرف اين همه حقائق كه گفته شد اين قلب است ؟ ممكن است بگوئيم : نه ، اين قلب وظيفه اش فقط جريان دادن خون در بدن و تنظيم آن است و اين كارها مال مغز است و مراد از قلب در قرآن عقل يا نفس و روح است كه ظرف و حامل اين همه چيزها است . ولى آيهء زير حاكى از همين قلب معروف است : * ( أَ فَلَمْ يَسِيرُوا فِي الأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِها أَوْ آذانٌ يَسْمَعُونَ بِها فَإِنَّها لا تَعْمَى الأَبْصارُ وَلكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ ) * حجّ : 46 . در اين آيه موضع قلوب كه سينه ها باشد معيّن شده يعنى : قلبهائيكه در سينه ها جاى دارند كور ميشوند ايضا آياتيكه بجاى قلب لفظ « صدر - صدور » آمده مثل * ( مَنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْراً ) * نحل : 106 . * ( فَلا يَكُنْ فِي صَدْرِكَ حَرَجٌ مِنْه ) * اعراف : 2 . * ( إِنَّ الله عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ ) * آل عمران : 119 . * ( وَيَشْفِ صُدُورَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ ) * توبه : 14 . * ( وَشِفاءٌ لِما فِي الصُّدُورِ ) * يونس : 57 . * ( بَلْ هُوَ آياتٌ بَيِّناتٌ فِي صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ ) * عنكبوت : 49 . * ( وَرَبُّكَ يَعْلَمُ ما تُكِنُّ صُدُورُهُمْ ) * قصص : 69 . * ( لأَنْتُمْ أَشَدُّ رَهْبَةً فِي صُدُورِهِمْ ) * حشر : 13 . و ساير آيات كه شكَّى نمىماند در اينكه مراد از صدر و صدور قلبهاست و باعتبار حالّ و محلّ صدر و صدور آمده است و گرنه در سينه علم و خوف و غيره نيست . ناگفته نماند : براى روشن شدن مطلب بايد الفاظ قلب ، نفس ، صدر و فوأد را كه در قرآن آمده‌اند با هم مقايسه كنيم مثلا يك جا فرموده * ( وَالله يَعْلَمُ ما فِي قُلُوبِكُمْ ) * احزاب :